Województwo śląskie w II RP. 1922–1939. Mapy, dane statystyczne, ilustracje

Autorzy teki „Województwo śląskie w II RP. 1922–1939” pokazują województwo śląskie na tle II RP za pomocą poglądowych kartodiagramów, pozwalających porównać je z innymi regionami ówczesnej Polski. Dane zaczerpnięto przede wszystkim ze spisu powszechnego z 1931 r. Województwo śląskie zajmowało wtedy obszar 4216 km², czyli zaledwie 1,1% terytorium Polski, co pod względem wielkości sytuowało je na ostatnim miejscu w kraju. (…) W 1938 r., po zajęciu Zaolzia, obszar ten przyłączono do województwa śląskiego. (…) Powiększone w ten sposób województwo śląskie przed wybuchem II wojny światowej obejmowało już obszar 5085 km², wciąż pozostając jednak najmniejszym w Polsce. (…)

Największa gęstość zaludnienia, 308 osób na 1 km², występowała w województwie śląskim, gdzie mieszkało niespełna 1,2 mln osób (4,4% ogółu ludności Polski). (…) Struktura społeczna województwa śląskiego również była odmienna od pozostałej części Polski. Według danych z 1931 r. wśród czynnych zawodowo aż 54,6% należało do kategorii „górnictwo i przemysł”. W skali całej Polski kategoria ta obejmowała zaś tylko 19,2% populacji. Odwrotnie, osoby utrzymujące się z rolnictwa, ogrodnictwa i leśnictwa stanowiły w województwie śląskim zaledwie 12,3%, a w całej Polsce aż 60,9%. Uprzemysłowienie województwa śląskiego było charakterystyczne zwłaszcza dla części górnośląskiej (górnośląski okręg przemysłowy), gdzie aż do wybuchu II wojny światowej wytwarzano 60–70% ogółu produkcji przemysłu ciężkiego II RP. (…)

W „Tekach” opracowanych przez autorów z Instytutu Badań Regionalnych Biblioteki Śląskiej w Katowicach znajduje się 20 kartodiagramów, uzupełnionych o liczne wykresy i zdjęcia pokazujące szczegóły rzeczywistości politycznej, społecznej, kulturalnej i gospodarczej II RP oraz województwa śląskiego. Uzupełnieniem publikacji jest broszura zawierająca: spis wszystkich kartodiagramów, omówienie każdego z nich, tabele ze szczegółowymi danymi statystycznymi dla każdego zagadnienia, wykaz źródeł wykorzystanych przy opracowywaniu kartodiagramów.

Ryszard Kaczmarek (fragmenty Wstępu)