Autor: Marzena Orczyk-Wiczkowska
26,00 zł
Na stanie
Abisal to najgłębsza strefa oceanów i mórz. „Abisal” Marzeny Orczyk-Wiczkowskiej to książka poetycka zanurzona w podświadomości autorki. Poetka, będąca jednocześnie psychologiem, odwołuje się do morskiej i przyrodniczej symboliki, zanurza czytelnika w metaforyczne głębiny – tam, gdzie światło codzienności nie dociera, a zmysły napotykają na tajemnicę i niepokój. Jej wiersze przypominają twórczość surrealistów, jednocześnie będąc bardzo blisko rzeczywistości. Operują na styku światów: między ciszą a krzykiem, snem a jawą, powierzchnią a otchłanią. Subtelne obrazy i przemyślane konstrukcje językowe prowadzą czytelnika przez kolejne warstwy emocji, wspomnień i lęków, pozwalając odnaleźć piękno nawet w najbardziej mrocznych zakamarkach duszy. Marzena Orczyk-Wiczkowska umiejętnie balansuje między konkretem a abstrakcją, kreśląc poetycką mapę miejsc trudno dostępnych, zarówno w sensie geograficznym, jak i duchowym.
Książka ilustrowana jest grafikami Alicji Kalinowskiej.
Strefa głębinowa, do której zaprasza nas Marzena Orczyk-Wiczkowska w swojej książce, tym różni się od rzeczywistej, że nie mieści się w żadnej ze stref głębokościowych mórz, oceanów czy głębokich jezior. Tam strefę abysalną cechują: ubóstwo pokarmowe, brak światła i niskie temperatury. Poetycką przestrzeń „Abisalu” należałoby natomiast przedstawiać zgoła odmiennie – tutaj ciemne, wątłe światło skanuje obszary o bardzo wysokim współczynniku ciepłoty, co – w połączeniu z niezwykłym, przekraczającym skale i normy emocjonalnym ciśnieniem – daje efekt piorunujący. Człowiek strefę abisalu osiągnął po raz pierwszy w roku 1953. W roku 1960 Jacques Piccard oraz Don Walsh w batyskafie Trieste dotarli do najgłębszego zmierzonego wówczas miejsca na Ziemi. W roku 2022 Marzena Orczyk-Wiczkowska zdaje się schodzić jeszcze głębiej, będąc wyposażona przy tym zaledwie w edytor tekstu lub pióro, które dają jej czytelnikom jedynie złudne poczucie bezpieczeństwa. Kto sięgnie po książkę Orczyk-Wiczkowskiej, niech uważa po jej lekturze. Myśli, które się wynurzają z „Abisalu”, eksplodują ponad powierzchnią tekstu.Paweł Lekszycki
„Abisal” jest teleskopem służącym do obserwacji w dwóch kierunkach – głębi kosmosu i głębi na poziomie komórkowym, mikro- i makrokosmosu. W praktyce poetyckiej Wiczkowska zmierza do ukazania rzeczywistości holistycznej, gdzie wszystko ze wszystkim jest powiązane, zaś istnienia (oraz historia jako konstrukt porządkujący nieuświadomione) tworzą sieć wzajemnych powiązań, wpływów. To nie są sprawy utajnione czy zakryte przed nami. Wystarczy tylko mieć oczy otwarte i umieć czytać.
Radosław Kobierski
Choć Autorka zabiera nas w najgłębsze strefy mórz czy oceanów, to jednak – zapewniam – żadnego tu lania wody.
Grzegorz Olszański
W dziale Multimedia można zobaczyć zwiastun filmowy tomiku.
Publikacja wydana w serii Ut Pictura Bibliotheca (tom 15).
Publikacja powstała dzięki wsparciu finansowemu Instytutu Literatury w ramach Tarczy dla Literatów.
Jak Wenus z piany morskiej, poezja Marzeny Orczyk-Wiczkowskiej w „Abisalu” wynurza się z otchłani oceanu i niesie ze sobą konche, koniec świata oraz kobiecość. Jej wiersze to struga zimnego słońca, wnikająca w tytułowe strefy głębinowe, znajdując cząstki piękna pomiędzy ciemnością ludzkich przywar oraz bolączek. (…)
Trudno nie dać się porwać tej liryce, obrazom naszkicowanym tylko kilkoma słowami, migawkom biedronek, szklanek lemoniady czy kawałków bursztynu, które w twórczości Marzeny Orczyk-Wiczkowskiej obrastają znaczeniami niemalże astralnymi, a niebo oraz ocean zamieniają się miejscami. Ten chaos, skoncentrowany w stosunkowo krótkich wierszach, wytrąca z równowagi nawet najsprawniejszych pływaków.
Jest w tomiku również aspekt feministyczny – kobiety jako matki oraz córki, królowe oraz poddane, sacrum oraz profanum. Kobiety tam są epicentrum świata, morskimi Gajami. Jednocześnie samotnie dryfują w oceanicznych odmętach niczym półprzejrzyste, bezwolne meduzy. Ten osobliwy dualizm towarzyszy podczas całej lektury, wciągając nas pod powierzchnię i ledwo pozwalając złapać oddech pomiędzy kolejnymi utworami.
Fragmenty recenzji z portalu lubimyczytac.pl (Marina1318)
Marzena Orczyk-Wiczkowska zabiera nas w głębiny słów i znaczeń (…). Poetka śmiało korzysta z rozmaitych motywów akwatycznych (choć nie tylko), tworzy wyjątkową atmosferę – z jednej strony to dynamiczne sceny, rozmaite drgania, moc żywiołu, z drugiej zaś – delikatne otulenia, zmysłowy dotyk wody, płynna granica wyznaczająca nad i pod. (…) Za tymi metaforami kryje się próba odgadnięcia i wniknięcia w największe zagadki dotyczące (ludzkiego) istnienia. I nie tylko. Bo poetkę zajmuje jeszcze więcej! Podmiot „Abisalu” fascynują wszelkie tajemnice, zjawiska, które wymykają się szkiełku i oku. (…)
Autorka raczy nas serią niesamowitych obrazów – właściwie każdy wiersz zawiera karuzelę slajdów prosto z życiowego kalejdoskopu. Próbujemy rozpoznać w ulotnych scenkach coś znajomego, dopasować słowa do znaczeń, odnaleźć zależności. (…) Orczyk-Wiczkowska rozmazuje granice, zachęca, by poprzeglądać się w tafli słów i w załamaniach odnaleźć znajome refleksy. (…)
Poetka zgrabnie unika jednoznaczności, przerzuca na czytelnika ciężar – ale i przyjemność, tego, co wyczyta on między wierszami. Do czego będzie mu najbliżej, jakie uczucia to budzi, jakie pragnienia (a może i lęki) przywoła. Czy poczujemy się bezpieczni? Potwierdzimy przekonanie, że ktoś jednak czuwa nad nami, czy raczej podsycimy niepewność i strach, że istniejemy w pułapce (którą może i sami sobie skonstruowaliśmy) – „jak w schronie, jak w grobie”? Trzeba przyznać, że autorka potrafi zasiać ziarno wątpliwości, poplątać nici dotychczasowych wyobrażeń i z pewnością prędzej czy później przyjdzie do nas zwątpienie i zrodzi się baczna obserwacja – czy to „prawa odwrócona na lewą” czy raczej „lewa, odwrócona na prawą”?
Fragmenty recenzji z portalu dajprzeczytac.blogspot.com
Plac Rady Europy 1
40-021 Katowice
centrala: +48 32 20 83 887
e-mail: wydawnictwo@bs.katowice.pl
© 2025
