Autor: Anita Tomanek
99,00 zł
Na stanie
Francuska 12 to adres znany wszystkim Katowiczanom. 11 listopada 1934 roku uroczyście otwarto tam Dom Oświatowy. Śląski wojewoda, Michał Grażyński, mówił wówczas o nim: „Dom, który ma być twierdzą myśli polskiej…”. Wielu uważa, że od zawsze była to siedziba Biblioteki Śląskiej, ale to nieprawda. Początki były zupełnie inne: zjazdy, odczyty, bale, rauty, rewie mody, a nawet kursy gotowania. Autorka książki pokazuje szeroką ofertę kulturalną tego miejsca, odtwarzając m.in. programy wydarzeń i działalność licznych stowarzyszeń funkcjonujących w budynku. Chyba żaden przedwojenny budynek w Katowicach nie był świadkiem tylu ważnych wydarzeń. Odbywały się w nim spotkania żołnierzy, hodowców gołębi, księgowych, a gościli m.in. Wojciech Korfanty, Michał Grażyński, Melchior Wańkowicz czy Stanisław Ignacy Witkiewicz. Tutaj żegnano konsula francuskiego Emmanuela Lanciala oraz Franciszka Paccię przed europejskim tournée. Bywały – Zofia Kossak, Maria Kokoszyńska-Lutmanowa, Janina Omańkowska, a nawet anarchistka i współzałożycielka Ligi Kooperatystek, Maria Orsetti.
To książka o historii Domu Oświatowego przy Francuskiej 12 i przedwojennych początkach Biblioteki Śląskiej w Katowicach. Wielka polityka, codzienna praca organizacji kulturalno-oświatowych, ale także wątki sensacyjne – to wszystko można znaleźć w tej książce, napisanej z okazji 100-lecia Biblioteki Śląskiej, instytucji od początku związanej z budynkiem przy ul. Francuskiej 12. Autorka prowadzi czytelnika przez historię budynku od etapu planowania i zbiórek funduszy, przez realizację architektoniczną, aż po wybuch II wojny światowej, który zakończył intensywne życie kulturalne Domu Oświatowego w latach 30. XX wieku.
Bogato ilustrowana publikacja przedstawia fascynujące dzieje gmachu. Raptem kilka lat działalności Domu Oświatowego okazało się tak obfitujące w wydarzenia, że zebrano je w obszerną formę kalendarium, pokazującego znamienite początki instytucji nazywanej dziś Biblioteką Śląską.
Anita Tomanek robi coś ciekawego. Zabiera czytelników do dawnej obyczajowości, do dawnego życia towarzysko kulturalnego, pokazuje jak działano w tych przestrzeniach, jak je wykorzystywano, jakie stowarzyszenia tu funkcjonowały. Przygląda się pomysłowi na przedwojenną inteligencję w Katowicach. Takiego opracowania do tej pory nie było. Spora część mieszkańców nawet może nie zdaje sobie sprawy z tego, jak istotną rolę w życiu kulturalnym odgrywał ten budynek. Anita Tomanek pozwala to zrozumieć.
Izabela Mikrut, podcast Mrówkacast na YouTube