Z miłości do gróni. Jubileuszowa księga beskidzkich poetów i pisarzy dla Anny Urbaczki-Bury

„Z miłości do gróni. Jubileuszowa księga beskidzkich poetów i pisarzy dla Anny Urbaczki-Bury” to wyjątkowy zbiór literacki wypełniony tekstami, które napisane zostały na przestrzeni ostatnich 120 lat przez ponad 70 poetów i pisarzy z trzech malowniczych górskich miejscowości: Istebnej, Jaworzynki i Koniakowa.

Księga przenosi nas w beskidzki krajobraz, a każdy wiersz, gawęda czy opowieść to okruch historii, tradycji i dziedzictwa Trójwsi Beskidzkiej. Na kartach publikacji znajdziemy różnorodność tematów i gatunków literackich, od liryków po satyrę czy felieton. Część tekstów pisana jest archaiczną gwarą istebniańską z zachowaniem oryginalnego zapisu autorów.

W centrum uwagi znajduje się Anna Urbaczka-Bury – zasłużona nestorka kultury istebniańskiej. Staje się ona naszą przewodniczką po literackich dziejach Trójwsi Beskidzkiej, a jej życiorys stanowi główny wątek publikacji. Poszczególne rozdziały poprzedzone są wstępami opisującymi różne obszary życia jubilatki, która w roku wydania księgi kończy 99 lat. Poznajemy jej młode lata, pierwszą twórczość literacką, śledzimy jej działalność w amatorskim teatrze ludowym oraz zaangażowanie w prowadzenie Zespołu Regionalnego „Istebna”. Każdy z rozdziałów odkrywa przed nami wszechstronność tej wyjątkowej osobowości. Na tym tle prezentowane są biogramy i utwory kolejnych beskidzkich pisarzy.

Publikacja kończy się posłowiem autorstwa dr Małgorzaty Kiereś, które stanowi krótką analizę literatury regionu Istebnej, Jaworzynki i Koniakowa. To spojrzenie z perspektywy etnografa i badacza lokalnej historii na bogactwo żywego słowa i piękno beskidzkiej kultury.

„Z miłości do gróni. Jubileuszowa księga beskidzkich poetów i pisarzy dla Anny Urbaczki-Bury” to nie tylko zbiór tekstów, to podróż przez czas i przestrzeń, hołd dla góralskiej tradycji, dar dla zasłużonej nestorki, pani Anny Urbaczki-Bury, ale także prezent dla każdego, kto pragnie zagłębić się w tajemnice beskidzkiej literatury.

„Z miłości do gróni. Jubileuszowa księga beskidzkich poetów i pisarzy…” jest najpiękniejszą z możliwych form powiedzenia „dziękuję” Annie Urbaczce-Bury, bez której istebniańska kultura nie byłaby dziś taka, jaka jest. Przeglądając strona po stronie wydawnictwo powstałe dzięki drobiazgowej pracy dr Małgorzaty Kiereś i Barbary Juroszek, wraz z autorami kolejnych wierszy, opowiadań i gawęd wędrujemy przez życie Jubilatki. Poznajemy Ją nie wprost, a przez twórczość ludzi, z którymi dane Jej było spotykać się, pracować i tworzyć na poszczególnych etapach życia. Najpierw widzimy tych, którzy sprawili, że Anna Urbaczka-Bury zaciekawiła się kulturą i tradycją miejsca, z którego pochodzi. Dalej pojawiają się osoby, dzięki którym Jubilatka rozwijała swoje zainteresowania i ci, którzy wspierali Ją w rozwoju i w działaniach na rzecz społeczności. Sporą grupę autorów – jeśli nie najliczniejszą – stanowią ludzie zainspirowani działalnością Anny Urbaczki-Bury, wszyscy, którzy dzięki Niej poczuli, że słowo, tradycja i lokalna kultura są wielką wartością. Sięgając po tę książkę, warto pamiętać, że dla współcześnie żyjących autorów tekstów w niej zamieszczonych bardzo ważnym było osobiste wpisanie się w istebniańskie podziękowania dla Czcigodnej Jubilatki. Dla czytelnika spoza istebniańskiego świata książka jest świadectwem, że życie regionalną kulturą i opowiadanie o niej własnym językiem jest ważne i możliwe w każdym czasie.

Miriam Arbter-Korczyńska

Antologia literatury Trójwsi Beskidzkiej „Z miłości do gróni. Jubileuszowa księga beskidzkich poetów i pisarzy dla Anny Urbaczki-Bury” otrzymała I nagrodę w 9. Międzynarodowym Konkursie „Najlepsze wydawnictwa o górach”, Kraków 2024, kategoria: Proza literacka i poezja o tematyce górskiej.