Silesia Sacra. Śląscy święci, błogosławieni, słudzy Boży i świątobliwi na przestrzeni wieków

Historia Kościoła katolickiego znaczona jest dziejami świętych, którzy w swoim życiu potrafili w pełni zrealizować Ewangelię Jezusa Chrystusa lub ponieśli męczeńską śmierć za wiarę. To oni kroczą na czele wybitnych postaci uczonych, poetów, malarzy, muzyków, wodzów, hierarchów, współtworząc rdzeń społeczeństwa i odzwierciedlając obraz jego wewnętrznych wartości. Bez świętych chrześcijaństwo byłoby anonimowe i bezbarwne, a „Biblia byłaby księgą zamkniętą, opatrzoną suchymi komentarzami intelektualistów; święci są jej najlepszymi egzegetami, bo skomentowali ją swoim życiem”. Święci są też najlepszymi reformatorami Kościoła, który potrzebuje tej reformy w określonej epoce, gdyż jest społecznością wiernych dobrych i złych. Wszyscy święci stanowią dla tej społeczności wzór do naśladowania, chociaż realizacja wizji ich świętości jest jedyna, niepowtarzalna, kryjąca w sobie dozę tajemniczości. To oni wskazują niebo rzeszy chrześcijan borykających się ze swoimi problemami na ziemi i zachęcają do jego osiągnięcia po śmierci. Tak więc święci są niejako obywatelami dwóch światów, pośrednikami między Bogiem a ludźmi, wspomożycielami dążących po ziemi do nieba.

ks. Józef Mandziuk

Na kartach monumentalnego dzieła ks. Józefa Mandziuka ożywa duchowy pejzaż Śląska – ziemi, której historia zapisana jest nie tylko w kronikach politycznych, lecz także w cichym heroizmie świętych i ludzi głęboko wierzących. „Silesia Sacra” to pierwsza tak szeroka, naukowo udokumentowana próba zebrania i uporządkowania biogramów blisko 110 postaci – świętych, błogosławionych, sług Bożych i świątobliwych – nierozerwalnie związanych z historią Kościoła katolickiego na Śląsku.

Książka została podzielona na cztery części: święci, błogosławieni, słudzy Boży i świątobliwi. Taki układ nie tylko porządkuje materiał, ale tworzy narrację, w której każda kolejna postać staje się ogniwem w duchowym rodowodzie regionu. Rozdział pierwszy skupia się na ośmiu śląskich świętych, ukazując zarówno tych urodzonych na Śląsku, jak i tych, którzy poprzez swoją działalność związali się z tą ziemią, w tym św. Teresę Benedyktę od Krzyża – Edytę Stein – patronkę Europy. Kolejne rozdziały poświęcono błogosławionym (np. ks. Emilowi Szramkowi czy ks. Józefowi Czempielowi), sługom Bożym, których procesy beatyfikacyjne były w toku w trakcie pisania dzieła (np. ks. Janowi Franciszkowi Masze, kard. Augustowi Hlondowi, ks. Franciszkowi Blachnickiemu), a na końcu „świątobliwym” – postaciom, które zdaniem autora zasługują na pamięć ze względu na ich wzorowe życie i pobożność. Ten ostatni rozdział, najbardziej obszerny, wyróżnia się subiektywnym, ale głęboko uzasadnionym wyborem, włączając w poczet godnych naśladowania również bliskie autorowi osoby. Wśród nich można wymienić wzruszającą postać matki autora, Karoliny Mandziuk, której życie naznaczone cierpieniem stało się inspiracją dla jego powołania.

Publikacja, dzięki klarownej strukturze i rzetelnemu opracowaniu źródeł, jest cennym kompendium dla duszpasterzy, katechetów i miłośników historii Kościoła, a zarazem zaproszeniem do refleksji nad uniwersalnymi wartościami wiary, miłości i poświęcenia, które emanują z życia opisywanych postaci. Bogata bibliografia, indeksy i aparatura naukowa czynią tę publikację doskonałym źródłem wiedzy, ale to właśnie duchowa empatia i lokalne zakorzenienie decydują o jej sile. „Silesia Sacra” to nie tylko katalog świętości – to świadectwo o tym, że świętość może być wpisana w los każdego człowieka, niezależnie od epoki, stanu i powołania.