Obraz medialny Górnego Śląska w okresie międzywojennym

Przedwojenny film dokumentalny „Śląsk, źrenica Polski” przedstawia najmniejsze, ale i najbardziej różnorodne, województwo II Rzeczypospolitej. Realizatorzy sfilmowali pracujące pełna parą huty i kopalnie, defiladę powstańców śląskich oraz krajobrazy Beskidu Śląskiego. Podobny obraz wyłania się z artykułów prasowych publikowanych w latach 1919-1939. Zdecydowana większość dziennikarzy patrzy na „źrenicę Polski” szeroko otwartymi oczyma: jak chociażby dziennikarz z Grodna, któremu – gdy trafił do Królewskiej Huty – jasno ziejąca paszcza pieca jawiła się tak „jakby sam Belzebub śmiał się od ucha do ucha”.

Takie i inne opisy odnaleźli badacze z całej Polski, którzy spotkali się na konferencji, zorganizowanej przez Muzeum Śląskie oraz Instytut Badań Regionalnych Biblioteki Śląskiej 22 stycznia 2020 roku. Prelegenci odtworzyli intrygujący prasowy wizerunek regionu prezentowany w województwach: białostockim, kieleckim, łódzkim, krakowskim, warszawskim, nowogródzkim, poleskim , wileńskim, wołyńskim, pomorskim, wielkopolskim, prasie jidysz oraz w polskich i niemieckich obrazach filmowych. Publikacja „Obraz medialny Górnego Śląska w okresie międzywojennym” jest pokłosiem tej konferencji.

Prelegenci, pochodzący ze środowisk naukowych z całej Polski, podjęli się analizy obrazu medialnego Górnego Śląska w okresie międzywojennym, przede wszystkim bazując na ówczesnej prasie wydawanej w województwach: białostockim, kieleckim, łódzkim, warszawskim, krakowskim, województwach północno-wschodnich II RP: nowogródzkim, poleskim, wileńskim, a także wołyńskim, pomorskim i wielkopolskim (w tym regionie na przykładzie „Przewodnika Katolickiego”, który prezentuje stosunkowo dużą siłę oddziaływania prasy katolickiej w tamtym czasie). Poddano analizie także prasę jidysz oraz polskie i niemieckie obrazy filmowe, przywołując repertuar ówczesnych kin, również odnosząc się do programów stacji radiowych. Poszerzenie badań o nowoczesne wówczas media jak radio i kino, jest tu bardzo istotne, ponieważ sposób oddziaływania tych mediów jest diametralnie różny niż tradycyjnej prasy. Całość zagadnienia w ciekawy sposób dopełnia omówienie systemu dystrybucji prasy w ówczesnej Polsce, mającego również niebagatelne znaczenie dla pogłębienia tematyki.