„Bieruński czas przełomu (1989–1991)” Zbigniewa Zająca to szczegółowa, oparta na źródłach historia lokalnej walki o samodzielność – dokumentacja procesu, który doprowadził do wyodrębnienia Bierunia z administracyjnych struktur Tychów na początku transformacji ustrojowej w Polsce. Głównymi bohaterami są mieszkańcy Bierunia: lokalni działacze, radni i obywatele, którzy – w nowej rzeczywistości demokratycznej – postanowili przejąć odpowiedzialność za losy swojej „małej ojczyzny”. Ich działania rozgrywają się na tle przełomowych wydarzeń ogólnopolskich: upadku PRL-u, pierwszych wolnych wyborów i narodzin samorządu terytorialnego.
Książka Zająca to rzetelna literatura faktu, łącząca styl kronikarski z dokumentacyjną precyzją i lokalnym zaangażowaniem. Autor korzysta z archiwalnych protokołów, artykułów prasowych, wspomnień uczestników wydarzeń oraz niepublikowanych materiałów źródłowych, by zrekonstruować pełny obraz procesu administracyjnego, społecznego i politycznego, który doprowadził do odzyskania przez Bieruń statusu samodzielnego miasta. W centrum opowieści znajduje się konflikt z Tychami – większym, silniejszym ośrodkiem – który staje się symbolem walki o lokalną tożsamość i prawo do samostanowienia. Książka oddaje atmosferę tamtych lat – determinację mieszkańców, rodzące się postawy obywatelskie oraz dynamikę sporów o kształt nowego samorządu. Motywem przewodnim jest walka o tożsamość, która łączy się z szerszym kontekstem reformy samorządowej, będącej jednym z największych sukcesów transformacji ustrojowej w Polsce.
Warto przeczytać „Bieruński czas przełomu” autorstwa Zbigniewa Zająca, żeby zobaczyć, jak trudne były początki tego procesu stawania się, posługując się słowami prof. Regulskiego: „nowej, lepszej Polski”. Jak zwykle za epokowymi zmianami stali ludzie niezwykli i o nich także opowiada ta publikacja. (…) Jeżeli dzisiaj z takim podziwem patrzymy na odwagę przeprowadzenia zmian w Bieruniu na początku lat 90. XX wieku, to może warto wrócić do jego wizji polityki [Stanisława Krzyżaniaka], którą zawarł w słowach: „niech ścierają się racje, niech ścierają się poglądy, ale opcja nadrzędna może być tylko jedna: dobro wspólne”. Ta książka pokazuje, że kierując się tą zasadą, wszyscy mamy szanse na sukces.
prof. dr hab. Ryszard Kaczmarek (z Przedmowy)
Autor: Jan Baron
Plac Rady Europy 1
40-021 Katowice
centrala: +48 32 20 83 887
e-mail: wydawnictwo@bs.katowice.pl
© 2025
