Autor: Daryna Hładun / Дарина Гладун
35,00 zł
Na stanie
„Radio «Wojna». Радіо «Війна»” to poruszający, dwujęzyczny zbiór poetycki Daryny Hładun, jednej z najciekawszych współczesnych ukraińskich poetek. Głównym tematem jest osobiste doświadczenie konfliktu zbrojnego w Ukrainie, widziane oczami młodej kobiety, której codzienność została brutalnie przerwana przez dźwięki syren i wybuchów. Wiersze powstałe po rosyjskiej inwazji w 2022 roku dokumentują życie w cieniu wojny – zarówno na linii frontu, jak i daleko od niej. Bohaterami są żołnierze, cywile, ranni i martwi, ale przede wszystkim język – zraniony, przekształcony, próbujący opisać niewyobrażalne. W tle wierszy – choć często na pierwszym planie – rozbrzmiewa tytułowe „radio wojna”, metaforyczna transmisja zbiorowego doświadczenia narodu żyjącego w stanie ciągłego zagrożenia.
Styl Hładun jest eksperymentalny – teksty przypominają ulotki, komunikaty radiowe, fragmenty ocenzurowanych artykułów, co nadaje im formę rebusu i prowokuje czytelnika do aktywnego odbioru. Książka wyróżnia się intensywną rytmiką, powtarzalnością fraz i graficzną strukturą, która wzmacnia przekaz.
Poetka zmusza czytelników do konfrontacji z pytaniami o cenę wolności i sens poświęcenia w obliczu przemocy. Skłania do refleksji nad tym, jak wojna zmienia jednostkę i społeczeństwo, pozostawiając trwały ślad w emocjach i pamięci. Jej uniwersalne przesłanie o odwadze i niezłomności ducha czyni ją ważnym głosem w literaturze współczesnej, szczególnie w kontekście globalnych dyskusji o konflikcie i tożsamości.
Poetka stała się głośnikiem nadającym na częstotliwości 24.2 FM – część wierszy powstała już po 24 lutego 2022 roku. Tego dnia wieczorem Daryna wyszła ze swojego domu z plecakiem. Skończyło się jej uporządkowane i przewidywalne życie. Za sobą miała odgłosy walk o hostomelskie lotnisko. Przed sobą noc. I drogę. A później rosyjscy żołnierze zamieszkali w domu, który zostawiła w kiedyś spokojnym i cichym mieście Bucza, którego nazwa jest teraz symbolem – jak Auschwitz czy Katyń.Źle, że „Radio «Wojna»” musiało powstać. Dobrze, że powstało. W chwili, w której Federacja Rosyjska usiłuje wmówić światu, że ukraińska historia i kultura nie istnieją, taki głos, jak głos Daryny Hładun, jest szczególnie potrzebny.
Janusz Radwański
Dowiedz się więcej o autorce i tłumaczu.
Współpraca przy wydaniu: Katowice Miasto Ogrodów – Instytucja Kultury im. Krystyny Bochenek.
Gdy młodziutka ukraińska poetka, Daryna Hładun, zaczynała pisać wiersze zamieszczone w zbiorze „Radio «Wojna»”, Ukraina była wolna, choć zmagała się z tysiącem problemów, które hamowały jej swobodny rozwój. Później nastąpiła niespodziewana rosyjska agresja i zmieniło się wszystko. W poezji pisanej w tym czasie wyraźnie wyczuwa się tę zmianę. Choć i wcześniej tchnie ona jakąś beznadzieją, smutkiem pomieszanym ze zniechęceniem, jakby poetka nie tylko nie spodziewała się poprawy sytuacji, ale być może też przeczuwała nadchodzącą katastrofę, która kazała jej zamienić pióro na karabin, spakować plecak i wyruszyć, by wraz z innymi mieszkańcami Ukrainy bronić ojczyzny. (…)
O ile pierwsza część to poezja gorzka pamięcią minionego rozczarowania, to mniej więcej od połowy nastrój się zmienia. To wiersze pisane po rosyjskiej napaści, w ów „nieprzestępny rok, który zaczął się w środę”. Początkowe niedowierzanie, zawieszenie w zdumieniu, zastępuje smutek na widok kobiet z dziećmi zapełniających imigranckie pociągi, to początek kolejnej tułaczki po obcych domach i ulicach. (…) Żal po utraconym życiu dramatycznie wybrzmiewa w wierszu „bez (domu)”, gdzie ktoś inny już, jakiś anonimowy rosyjski żołnierz „dożywa życia które pospiesznie zostawiłam”. I tylko ziemia, jak zawsze cierpliwa i chłonna, przechowa pamięć kolejnej wojny, jak i tych poprzednich.
Fragmenty recenzji z portalu sztukater.pl
