„Horst Bienek. Ślązak i Europejczyk” to zbiór szkiców poświęconych jednej z najważniejszych postaci literatury niemieckiej związanej ze Śląskiem. Publikacja pod redakcją prof. Grażyny Szewczyk i prof. Jana Malickiego przypomina twórczość autora „Pierwszej polki” w 20. rocznicę jego śmierci, ukazując Bienka jako pisarza głęboko zakorzenionego w śląskim doświadczeniu historycznym, a jednocześnie twórcę o wyraźnie europejskiej wrażliwości.
Publikacja zawiera zarówno analizy literackie, jak i refleksje biograficzne oraz teksty dotyczące recepcji twórczości Bienka w Polsce, uzupełnione wykazem polskich przekładów jego utworów i bibliografią artykułów poświęconych pisarzowi. Poszczególne teksty pokazują różne oblicza Bienka: jako kronikarza śląskiej pamięci, autora mierzącego się z doświadczeniem wojny i powojennego wykorzenienia, a także jako pisarza dialogu między kulturą polską i niemiecką. Analizy dotyczące obecności Wojciecha Korfantego w jego prozie, filmowych adaptacji utworów Bienka czy historii recepcji jego twórczości w Polsce tworzą wielowymiarowy portret autora, którego dzieło wymyka się prostym kategoriom narodowym i regionalnym. Przedstawione teksty nie ograniczają Bienka do roli „pisarza śląskiego”, lecz pokazują go jako europejskiego intelektualistę, dla którego Śląsk był punktem wyjścia do refleksji nad pamięcią, tożsamością i historią XX wieku.
Autor: Józef Mandziuk
