„Biograficzny słownik przyrodników śląskich”, tom 2, to kompendium wiedzy o śląskich przyrodnikach dokumentujące dorobek osób, które przez stulecia współtworzyły historię badań nad przyrodą Śląska. Publikacja autorstwa Mirosława Syniawy, przygotowana we współpracy z Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska, obejmuje 300 biogramów przyrodników działających od połowy XVII wieku do roku 1968. W tym aż 217 to biogramy Ślązaków. Obok sylwetek wybitnych uczonych znajdziemy tu również mniej znanych badaczy, nauczycieli, kolekcjonerów i pasjonatów, których praca miała znaczenie dla poznania i ochrony śląskiej przyrody. Książka ukazuje nie tylko ich życiorysy, lecz także konkretne osiągnięcia naukowe, publikacje i wkład w rozwój wiedzy o regionie.
Publikacja ma charakter słownika biograficznego, jednak dzięki rozległej kwerendzie archiwalnej oraz precyzyjnemu opracowaniu materiałów wykracza daleko poza ramy klasycznego leksykonu. To dzieło dokumentacyjne, historyczne i popularyzatorskie zarazem. Tom 2 stanowi rozszerzoną kontynuację pierwszej części słownika. Autor uwzględnił zarówno badaczy pochodzących ze Śląska, jak i osoby spoza regionu, które odegrały istotną rolę w poznawaniu jego flory, fauny i geologii. Wśród opisanych postaci dominują botanicy i mykolodzy, ale obecni są również zoolodzy, geolodzy, paleontolodzy, geografowie, artyści dokumentujący przyrodę oraz przedstawiciele wielu innych środowisk zawodowych.
„Biograficzny słownik przyrodników śląskich” przypomina, że historia nauki tworzona jest nie tylko przez wielkie nazwiska, lecz także przez ludzi działających lokalnie, często poza głównym nurtem akademickim. To publikacja historyczna i przyrodnicza, która pozwala lepiej zrozumieć, jak ogromny wpływ na współczesną wiedzę o środowisku naturalnym mają badacze minionych epok – i jak ważne pozostaje zachowanie pamięci o ich pracy dla kolejnych pokoleń.
Badacze przyrody, popularyzatorzy nauk przyrodniczych, aktywiści ochrony przyrody, kolekcjonerzy „naturaliów”, czy wreszcie miłośnicy przyrody należą (…) do skarbnicy kultury naszego regionu. Ich dzieło – pozwalające nam określić zmiany w stanie przyrody, jak również ich postawa zawodowa i społeczna – stanowią dziedzictwo, z którego powinniśmy czerpać wzorce dla zachowania tożsamości przyrodniczej i kulturowej Górnego Śląska. Bez wiedzy o przyrodnikach, którzy żyli i działali tu przed nami, nie jest możliwe przekazywanie w sposób pełny i świadomy dziedzictwa przyrody regionu z pokolenia na pokolenie oraz ukazywanie i upowszechnianie idei oraz postaw człowieka wobec przyrody. Wszystko to bowiem jest działaniem dla dobra przyrody i człowieka.Jerzy B. Parusel
Autorzy: Sebastian Rosenbaum, Bogusław Tracz
